{"id":4497,"date":"2018-06-10T20:05:57","date_gmt":"2018-06-10T17:05:57","guid":{"rendered":"https:\/\/www.cpapmerkezi.com\/?p=4497"},"modified":"2018-06-10T20:05:57","modified_gmt":"2018-06-10T17:05:57","slug":"uykusuzluk-beynin-kendi-kendine-yemesine-neden-oluyor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.cpapmerkezi.com\/blog\/uykusuzluk-beynin-kendi-kendine-yemesine-neden-oluyor.html","title":{"rendered":"Uykusuzluk Beynin Kendi Kendine Yemesine Neden Oluyor"},"content":{"rendered":"

Uyku ihtiyac\u0131, her 12 saatte bir enerji d\u00fczeyimizi yenilemenin \u00e7ok \u00f6tesine ge\u00e7iyor. Beyinlerimiz, g\u00fcn i\u00e7inde geride kalan n\u00f6ral aktivitenin toksik yan \u00fcr\u00fcnlerini temizlemek uyudu\u011fumuz s\u00fcreyi kullan\u0131r.<\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, s\u00fcrekli olarak uyku bozuklu\u011funun beynin \u00f6nemli miktarda n\u00f6ron<\/a> ve sinaptik ba\u011flant\u0131n\u0131n kopmas\u0131na neden oldu\u011funu ve daha sonra uyku d\u00fczeninin iyile\u015fmesi bile bu hasar\u0131n d\u00fczeltemeyece\u011fini bulmu\u015flar.<\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

\u0130talya\u2019daki Marche Politeknik \u00dcniversitesi\u2019nden n\u00f6robilimci Michele Bellesi k\u00f6t\u00fc uyku d\u00fczenine memeli beyninin nas\u0131l tepki verdi\u011fini \u00f6l\u00e7mek i\u00e7in fareler \u00fczerinde yapt\u0131\u011f\u0131 deneylerde, iyi uyumu\u015f farelerle uykusuz kalm\u0131\u015f fareler aras\u0131nda garip bir benzerlik oldu\u011funu g\u00f6rd\u00fc.<\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

V\u00fccudun di\u011fer b\u00f6lgelerindeki h\u00fccrelerde oldu\u011fu gibi beyindeki n\u00f6ronlar da s\u00fcrekli iki farkl\u0131 t\u00fcr glia<\/a>l h\u00fccre taraf\u0131ndan yenileniyor. Mikroglia<\/a>l h\u00fccreler eski, y\u0131pranm\u0131\u015f h\u00fccreleri d\u0131\u015far\u0131 atmakla g\u00f6revli. Astrosit<\/a>lerin g\u00f6revi beyindeki gereksiz sinapslar\u0131 temizleyerek beynin yeniden yaz\u0131lmaya haz\u0131r hale getirilmesini sa\u011flamak. Bu s\u00fcrecin biz uyuyunca ger\u00e7ekle\u015fti\u011fini, beynimizin g\u00fcn\u00fcn yorgunlu\u011funu bu \u015fekilde att\u0131\u011f\u0131n\u0131 biliyoruz ancak yeni ara\u015ft\u0131rmalara g\u00f6re yeterince uyumad\u0131\u011f\u0131m\u0131zda da ayn\u0131 s\u00fcre\u00e7, daha y\u0131k\u0131c\u0131 bir \u015fekilde harekete ge\u00e7iyor. Yani bu s\u00fcrecin normal i\u015fleyi\u015fini evdeki \u00e7\u00f6p\u00fc d\u0131\u015far\u0131 atmaya benzetirsek, uykusuz kald\u0131\u011f\u0131m\u0131zda ger\u00e7ekle\u015fen \u015fey, yararl\u0131 yarars\u0131z ay\u0131rt etmeksizin elimize ne ge\u00e7erse evden d\u0131\u015far\u0131 atmaya benziyor. <\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

Bellesi \u201cAstrositlerin uyku eksikli\u011fi sebebiyle sinapslar\u0131 kelimenin tam anlam\u0131yla \u2018yedi\u011fine\u2019 \u015fahit olduk.\u201d diyor. <\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

Bunu belirlemek i\u00e7in ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar fareleri d\u00f6rt gruba ay\u0131rd\u0131: <\/span><\/p>\n

\u0130lk grup 6 ila 8 saat uyudu (iyi dinlenmi\u015f) <\/span><\/p>\n

\u0130kinci grup belirli aral\u0131klarla uykudan uyand\u0131r\u0131ld\u0131 (kendili\u011finden uyanan) <\/span><\/p>\n

\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc grup fazladan 8 saat daha uyan\u0131k tutuldu (uykusuz) <\/span><\/p>\n

Son grup ise 5 g\u00fcn boyunca uyan\u0131k tutuldu (kronik uykusuz) <\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar d\u00f6rt grupta astrositlerin eylemlerini inceledi\u011finde, bu maddenin iyi dinlenmi\u015f farelerde sinapslar\u0131n y\u00fczde 5,7\u2019sinde, kendili\u011finden uyanan farelerde ise y\u00fczde 7,3\u2019\u00fcnde g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc not etti. Uykusuz ve kronik uykusuz farelerde ise astrositlerin eylemlerini art\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve sinaps par\u00e7alar\u0131n\u0131, t\u0131pk\u0131 mikroglial h\u00fccrelerin at\u0131klar\u0131 yedi\u011fi gibi yemeye ba\u015flad\u0131klar\u0131n\u0131 g\u00f6rd\u00fc. Uykusuz fare beyninde astrositlerin sinapslar\u0131n y\u00fczde 8,4\u2019\u00fcnde, kronik uykusuz farelerde ise sinapslar\u0131n y\u00fczde 13,5\u2019inde eylem halinde oldu\u011fu g\u00f6r\u00fcld\u00fc. <\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

Bellesi, uykusuz kalan iki grupta astrositlerin yedi\u011fi \u00e7o\u011fu sinaps\u0131n en b\u00fcy\u00fckleri oldu\u011funu, bunlar\u0131n en eski ve en fazla kullananlar olma ihtimalinin y\u00fcksek oldu\u011funu s\u00f6yledi. Bu muhtemelen iyi bir durum, uzun s\u00fcredir kullan\u0131lan mobilyalar\u0131n at\u0131lmas\u0131 gibi. Ancak ekip d\u00f6rt grupta mikroglial h\u00fccrelerin eylemlerini inceledi\u011finde \u00f6zellikle kronik uykusuzlarda eylemlili\u011fin artt\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rd\u00fc. Bu bir sorun \u00e7\u00fcnk\u00fc engellenemeyen mikroglial eylemlilik Alzheimer hastal\u0131\u011f\u0131 gibi bir \u00e7ok n\u00f6rodejenerasyon ile ili\u015fkilendiriliyor. <\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

Astrosit<\/a>lerin b\u00fcy\u00fck sinapslarda presnaptik elementleri t\u00fcketmesi hem akut hem de kronik uyku kayb\u0131n\u0131n ard\u0131ndan g\u00f6zleniyor. Ancak kendili\u011finden uyananlarda bu durum g\u00f6zlenmiyor. Bu durum a\u011f\u0131r bir \u015fekilde kullan\u0131lan g\u00fc\u00e7l\u00fc sinapslar\u0131n y\u0131pranm\u0131\u015f bile\u015fenlerinin d\u00fczenlendi\u011fi ve geri d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc d\u00fc\u015f\u00fcncesini destekliyor. \u00d6te yandan sadece kronik uykusuzlarda mikroglial h\u00fccreler eyleme ge\u00e7iyor. <\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

Bu s\u00fcre\u00e7 insan beyninde de benzer \u015fekilde mi i\u015fliyor ya da uyku d\u00fczeninin yeniden yakalanmas\u0131 zarar\u0131n d\u00fczeltilmesini sa\u011flayabilir mi? Bu sorulara hen\u00fcz bir yan\u0131t bulunabilmi\u015f de\u011fil. Ancak Alzheimer sebepli \u00f6l\u00fcmler 1999\u2019dan bu yana y\u00fczde 50 art\u0131\u015f g\u00f6sterdi. \u00c7o\u011fumuzun geceleri rahat bir uyku \u00e7ekemedi\u011fi g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulunduruldu\u011funda, bu sorulara bir an \u00f6nce cevap bulman\u0131n gereklili\u011fi ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor.<\/span><\/p>\n

Incoming search terms:<\/h4>