AHİ Skoru Nedir, Kaç Olmalı? Uyku Apnesi Şiddet Tablosu

AHİ (Apne-Hipopne İndeksi), uykuda saat başına düşen apne ve hipopne sayısıdır. Yetişkinde uyku apnesi tanısı için gereken eşik saatte 5 olaytır. Şiddet derecelendirmesi ise şöyledir: 5–15 arası hafif, 15–30 arası orta, 30 ve üzeri ağır uyku apnesi.

CPAP tedavisi kullanıyorsanız ölçtüğünüz sayı farklıdır: cihaz ekranındaki değer kalan AHİ’dir ve hedef, bu değerin 5’in altında kalmasıdır. Uyku testindeki AHİ hastalığın şiddetini, cihazdaki AHİ tedavinin başarısını gösterir. İkisi aynı sayı değildir.

Bu yazı yetişkinler içindir. Çocuklarda apne eşikleri farklı tanımlanır ve aşağıdaki tabloya göre değerlendirilmez.

AHİ skoru nedir ve nasıl hesaplanır?

AHİ, uyku boyunca kaydedilen apne ve hipopne olaylarının toplamının uyku süresine bölünmesiyle bulunur. Formül basittir:

AHİ = (Toplam apne sayısı + Toplam hipopne sayısı) ÷ Uyku süresi (saat)

Örnek: 7 saat uyuyan bir kişide 84 apne ve 56 hipopne kaydedilmişse AHİ = (84 + 56) ÷ 7 = 20’dir. Bu kişi orta dereceli uyku apnesi grubuna girer.

Bölmede kullanılan sayının uyku süresi olduğuna dikkat edin, yatakta geçen süre değil. Laboratuvarda EEG ile uyku evreleri ölçüldüğü için bu ayrım net yapılır. Evde yapılan basit testlerde ise EEG bulunmadığından bölme çoğu zaman kayıt süresine göre yapılır; kişi uzun süre uyanık kaldıysa bu, AHİ’yi olduğundan düşük gösterebilir. Uyku testinin nasıl yapıldığını uyku apnesi nasıl teşhis edilir yazısında anlattık.

Apne ile hipopne arasındaki fark nedir?

İkisi de solunumun bozulmasıdır; farkları derecesindedir. American Academy of Sleep Medicine’in (AASM) Skorlama Kılavuzu ikisini şöyle ayırır:

Hipopnenin nasıl tanımlandığı AHİ’yi doğrudan etkiler. Journal of Clinical Sleep Medicine’de yayımlanan ve üç farklı hipopne kriterini karşılaştıran çalışma, aynı uyku kaydının hangi kriterle skorlandığına göre farklı yaygınlık sonuçları verdiğini gösteriyor. Pratik karşılığı şudur: iki farklı laboratuvarda çıkan iki AHİ değerini karşılaştırırken hangi kriterin kullanıldığına bakmak gerekir.

AHİ kaça göre hafif, orta veya ağır uyku apnesi sayılır?

Yetişkinde kullanılan sınıflandırma şudur. Aynı eşikler, Uluslararası Başağrısı Sınıflaması ICHD-3’ün uyku apnesi başağrısı maddesinde de dipnot olarak yer alır:

Sağdaki sütun, sayının neye karşılık geldiğini görmek içindir. AHİ’si 30 olan bir kişi, uykuya daldığı andan uyandığı ana kadar ortalama iki dakikada bir solunumu kesilen ya da yarıya inen biridir.

Bir uyarı: hafif kelimesi “önemsiz” demek değildir. Sınıflandırma yalnızca olay sayısına bakar; kişinin gündüz uykululuğuna, tansiyonuna, kalp ritmine veya oksijen düşüşünün derinliğine bakmaz. AHİ’si 8 olan ama gece oksijeni ciddi düşen ve gündüz direksiyon başında uykusu gelen biri, AHİ’si 20 olan ama şikâyeti bulunmayan birinden daha acil bir sorundur. Hastalığın genel çerçevesi için uyku apne sendromu nedir yazısına bakabilirsiniz.

CPAP cihazımın gösterdiği AHİ ile uyku testindeki AHİ aynı şey mi?

Hayır. İkisi farklı yöntemle üretilir ve farklı soruyu cevaplar.

• Uyku testindeki AHİ teşhis içindir. EEG, göz hareketi, çene kası, hava akımı, göğüs-karın hareketi ve oksijen sensörleriyle ölçülür. Uyku evreleri görülür, bölme gerçek uyku süresine yapılır.

• Cihazdaki kalan AHİ takip içindir. ResMed AirSense 11 veya Philips DreamStation 2 gibi cihazlar olayları yalnızca hava akımı ve basınç değişimlerinden çıkarır. Uykuda mısınız, uyanık mısınız — cihaz bunu bilmez.

Bunun iki sonucu vardır. Birincisi, maskeyi takıp yatakta uyanık yattığınız süre de hesaba katılabilir. İkincisi, cihaz obstrüktif ve santral olayları ayırt etmekte laboratuvar kadar iyi değildir. Cihazınızın verdiği raporu nasıl okuyacağınızı CPAP SD kart veri raporlama programları yazısında ayrıntılı anlattık.

CPAP kullanırken AHİ kaç olmalı?

Hedef 5’in altıdır. Cihazınız günlerce 5’in üzerinde bir kalan AHİ gösteriyorsa tedavi istenen yere gelmemiş demektir. Sırayla şunlara bakılır:

1. Maske kaçağı. Yüksek kaçak, basıncın hava yolunu açık tutmasını engeller ve kalan AHİ’yi yükseltir. Nedenleri ve çözümleri için CPAP maskesi kaçakları yazısına bakın.

2. Kullanım süresi. Gecenin ilk yarısında maskeyi çıkarıyorsanız, REM uykusunun yoğunlaştığı sabaha karşı saatler tedavisiz kalır. Apneler tam da o saatlerde sıklaşır.

3. Basınç ayarı. Kilo değişimi, alkol, sırtüstü uyuma veya burun tıkanıklığı gereken basıncı değiştirebilir. Ayar değişikliği hekim kararıdır.

4. Santral olaylar. Kalan AHİ düşmüyorsa ve olayların önemli kısmı santral görünüyorsa tedavi tipi yeniden değerlendirilir.

Bu dört başlık ayrıntısıyla CPAP cihazı kullanıyorum, neden hâlâ apnelerim var yazısında ele alındı. Cihazınızın işe yarayıp yaramadığını nasıl anlayacağınız ise CPAP cihazının işe yarayıp yaramadığını nasıl anlarım yazısında.

AHİ düştüğü hâlde neden hâlâ yorgunum?

Kalan AHİ 2’ye inmiş ama sabahları hâlâ yorgun kalkıyorsanız, sorun büyük ihtimalle apne sayısında değildir. Sık görülen nedenler: yetersiz kullanım süresi (gecede 4 saatin altı), maske rahatsızlığından kaynaklanan bölünmüş uyku, eşlik eden başka bir uyku bozukluğu (huzursuz bacak sendromu gibi), demir eksikliği veya tiroit sorunları, depresyon ve kullanılan ilaçlar. Bu başlığı CPAP cihazı kullanmama rağmen neden hâlâ yorgun kalkıyorum yazısında açtık.

AHİ tek başına yeterli bir ölçü mü?

Değil. AHİ olayları sayar, ağırlıklarını tartmaz. On saniye süren ve oksijeni iki puan düşüren bir hipopne ile kırk saniye süren ve oksijeni %80’e indiren bir apne, AHİ tablosunda aynı yeri tutar. Bu yüzden uyku raporunda AHİ’nin yanında şu değerler de bulunur:

• ODI (Oksijen Desatürasyon İndeksi) — saat başına düşen belirgin oksijen düşüşü sayısı

• T90 — oksijen satürasyonunun %90’ın altında geçirdiği toplam süre

• En düşük SpO2 — gece boyunca ölçülen en düşük oksijen değeri

• Arousal indeksi — saat başına düşen uyanma sayısı

Bu ek ölçülerin bazen AHİ’den daha açıklayıcı olduğunu gösteren veriler var. Frontiers in Neurology dergisinde 17 Mart 2026’da yayımlanan 580 kişilik kohort çalışmasında, reflü yakınmalarının şiddetiyle T90 (β = 0,81) ve ODI (β = 0,44) arasındaki ilişki, AHİ ile olan ilişkiden (β = 0,36) daha güçlü çıktı. Yani gece ne kadar süre düşük oksijende kalındığı, kaç olay yaşandığından daha belirleyici olabiliyor.

Pratik sonuç: uyku raporunuzu aldığınızda yalnızca AHİ satırına bakmayın. En düşük oksijen değeri ve T90 satırlarını da hekiminize sorun.

SGK cihaz ödemesi için AHİ eşiği arıyor mu?

Hayır. Sağlık Uygulama Tebliği’nde “AHİ şu değerin üzerinde olmalı” diyen sayısal bir eşik yoktur. Bu, çok sık karşılaşılan bir yanlış beklentidir. SUT’un uykuda solunum bozukluğu hastalıklarında NİMV cihazı verilme ilkelerini düzenleyen 3.3.6.A-1 maddesi, AHİ’yi bir eşik olarak değil, raporda bulunması gereken veriler arasında sayar.

SUT’a göre cihaz verilebilecek hastalıklar şunlardır: Obstrüktif Uyku Apne Sendromu (OUAS), Santral Uyku Apne Sendromu, Cheyne-Stokes Solunumu, uykuyla ilişkili hipoventilasyon/hipoksemi sendromları ve kompleks uyku apnesi. Yani kapı, bir sayıdan değil, tanıdan açılır.

Aranan koşullar şunlar:

Dikkat edilecek üç nokta daha var, çünkü doğrudan cebinizi ilgilendiriyor:

1. Cihazlar iade alınmak kaydıyla veriliyor. CPAP, Auto CPAP, BPAP ve ASV cihazları SUT’ta “iade alınmak kaydıyla taahhütname karşılığı temin edilen tıbbi malzemeler” arasında sayılır. Sağlık kurulu raporuyla SGK il müdürlüğüne başvurulur.

2. Önce onay, sonra satın alma. Kurum stoklarında cihaz yoksa, cihazın olmadığına dair onay alınmak suretiyle hasta tarafından temin edilen cihazın bedeli (maske, filtre, hasta devresi, su haznesi, başlık, nemlendirici gibi aksesuarlar dâhil) karşılanır. SUT bunu açıkça bağlar: onay alınmadan hasta tarafından temin edilen cihazların bedelleri Kurumca karşılanmaz. Cihazı sıraya girmeden kendiniz alırsanız geri ödeme hakkınızı kaybedebilirsiniz.

3. Kullanım süresi izleniyor. Cihazın yıllık en az 1.200 saat kullanılması beklenir. Bunun altında kaldığı saptanırsa hasta, kullanım saati bilgilerini içeren sevk evrakıyla sağlık hizmeti sunucusuna yönlendirilir ve tedaviye devam edilip edilmeyeceğine dair yeni bir sağlık kurulu raporu düzenlenir.

Yılda 1.200 saat, gecede ortalama yaklaşık 3 saat 20 dakika demektir. Bu bir idari alt sınırdır, tıbbi hedef değil. Tedavinin işe yaraması için hedeflenen şey geceyi tamamlamaktır; 1.200 saat yalnızca geri ödemenin sürmesi için izlenen eşiktir. İkisini karıştırmayın.

Burada yazılanlar SUT’un 3.3.6 ve 3.3.6.A maddelerine dayanır. Tebliğ değişebilir; başvurudan önce güncel metni ve kendi durumunuzu SGK il müdürlüğüne ya da cihaz tedarikçinize doğrulatın. Sürecin bütününü CPAP cihazları SGK tarafından nasıl karşılanır ve SGK tıbbi cihaz geri ödeme süreci yazılarında anlattık.

AHİ değerinizi öğrendikten sonra ne yapmalısınız?

Sayı bir başlangıç noktasıdır, karar değildir. Tedavi kararını uyku hekiminiz; AHİ, oksijen değerleri, gündüz uykululuğunuz, tansiyonunuz ve eşlik eden hastalıklarınızla birlikte verir.

• AHİ 5’in altındaysa uyku apnesi tanısı konmaz. Yorgunluk sürüyorsa başka nedenler araştırılır.

• AHİ 5–15 arasındaysa karar kişiye göre değişir. Gündüz uykululuğu, hipertansiyon veya kalp hastalığı varsa cihaz tedavisi gündeme gelir.

• AHİ 15’in üzerindeyse pozitif hava yolu basıncı tedavisi standart yaklaşımdır.

• AHİ 30’un üzerindeyse tedaviye başlamayı ertelememek gerekir. Uyku apnesinin kalp üzerindeki yükünü uyku apnesi ve kalp hastalıkları arasındaki bağlantı yazısında ele aldık.

Cihaz tipleri arasındaki farkı CPAP, otomatik CPAP ve BiPAP arasındaki farklar yazısında karşılaştırdık; kalan AHİ’yi ekranında gösteren güncel modelleri otomatik CPAP cihazı sayfasından inceleyebilirsiniz.