Yorgun Mu Hissediyorsunuz? Uyku Apnesi Belirtilerine Dikkat Edin!

Uyku Apnesi, sadece uyku kalitesini değil, hayatınızın birçok alanını da etkileyen bir hastalıktır. Uyurken, hava yolunda bulunan kasları gevşer Uyku Apnesi hastalarında bu gevşeme kısmen veya tamamen hava yolunu bloke eder. Bu, nefes almamanıza veya nefes almanızı zorlaştırmasına neden olur. Bu nefes durmalarına  “apne” denir ve en kısa 10 saniye olmak üzere daha uzun süre olabilmektedir. Bu durum kan oksijen seviyelerini düşürür. Çoğu zaman Uyku Apnesi olan kişi bu sorunların gerçekleştiğinden tamamen habersizdir. Sabah uyandığınızda, uyuşuk, yavaş ve düşük enerjiye sahip olursunuz. Trafikte veya öğleden sonra geç saatlerde uyuklayabilirsiniz. Uyku apnesi tedavisi CPAP cihazı ile yapılır. Başarılı tedavinin enerji seviyeniz ve genel sağlığınız üzerinde büyük etkisi olabilir.

3 tip Uyku Apnesi vardır . Bunlar: Obstrüktif Uyku Apnesi, Santral(Merkezi) Uyku Apnesi ve Mix(Kompleks) Uyku Apnesidir. 

Obstrüktif Uyku Apnesi

Obstrüktif Uyku Apnesi, Uyku Apnesinin en yaygın şeklidir. Uyku sırasında ya da uzanırken bile olabilir. Hava yolunun çevresindeki kasların gevşemesi sonucunda bir tıkanıklık meydana gelebilir.

Obstrüktif Uyku Apnesi, CPAP cihazı adı verilen bir solunum cihazı ile tedavi edilir. CPAP “Sürekli Pozitif Havayolu Basıncı” anlamına gelen bir kısaltmadır. Bu cihaz, basınçlı havayla hava yolunun boyunca sürekli açık tutulmayı amaçlamaktadır. CPAP tedavisinin birçok yararı vardır. Düşük kan basıncı, daha iyi uyku, daha fazla enerji ve daha fazla dayanıklılık, CPAP tedavisi kullanıldığında elde edilebilecek faydalardan bazılarıdır.

Santral(Merkezi) Uyku Apnesi

Sorunun kaynağı beyinde ve Merkezi Sinir Sisteminde ortaya çıkmaktadır. Merkezi Uyku Apnesi’nde beyin, bazen solunumun gerçekleşmesi için gereken sinyalleri üretmez. Merkezi Uyku Apnesinin tedavisi bazen bir CPAP cihazıyla bazen de ASV (Adaptif Servo Ventilatör) gibi bir cihazla yapılabilir. Adaptif Servo Ventilatör hastanın nefes almasını izler ve gerektiğinde ekstra hava akımıyla devreye girer. 

Mix(Kompleks) Uyku Apnesi

Santral apnenin, obstruktif apnesini takip etmesi durumudur. CPAP cihazı kullanan Uyku Apne Sendorumlu hastalarda da cihaz kullanırken ortaya çıkabilir. Uyku Apnesinin 3 tipinden Mix Uyku Apnesi diğer Uyku Apnesi formlarından çok farklı şekilde tedavi edilir. Bazı durumlarda, hastanın durumun ciddiyetine ve neye bağlı olduğuna bağlı olarak bir BiPAP cihazı veya BiPAP ST cihazına ihtiyacı olabilir. Mix Uyku Apnesini tedavi etmemek ciddi sağlık riskleri oluşturur ve tedavi edilmezse ölüme yol açabilir.

Şimdi, farklı Uyku Apnesi türleri hakkında biraz bilgi sahibi olduğunuza göre, uyku apne semptomları hakkında konuşmanın vakti geldi.

Uyku Apnesinin Belirtileri Nelerdir?

Uyku Apne semptomları değişir ve vücudunuzda nelere dikkat etmeniz gerektiğinizi öğrenerek tespit edilebilirsiniz. Bazı Uyku Apne belirtilerinin uyku sırasında meydana geldiği için fark edilemeyebileceğinden, nasıl uyuduğunuzu bilen biriyle konuşmak da yararlıdır. Dikkat etmeniz gereken bazı şeyler:

Alışılmadık yüksek yorgunluk

Uzun bir uykudan sonra yorgun uyanma

Yorgun veya sıkılmışken uykuya dalmak

Yüksek sesle horlama

Sık sık gecenin ortasında uyanmak

Baş ağrısı

Alışılmadık Yüksek Yorgunluk

Yorgunluk, özellikle yaşlandıkça, hayatın normal bir parçasıdır. Ancak, ideal uyku koşullarından sonra bile alışılmadık derecede yüksek miktarlarda yorgunluk, Uyku Apnesi’nden muzdarip olduğunuzu vey dikkat etmeniz gereken en büyük Uyku Apne belirtilerinden biri olduğunu gösterebilir. Uyku, vücudun yeniden şarj edilmesinin doğal yoludur ve yeterince almazsanız, kendinizi yorgun hissedersiniz. Uyku Apnesi’nin yanlış anlaşılmasından biri, yatağın kişinin uykudan alabileceği dinlenme miktarını en çok belirleyen şey olmasıdır.

Güzel bir yatak rahatlığı artırır ve uykuya dalmanızı kolaylaştırabilirken, bu sadece kendinizi daha rahat hissetmenize neden olmaz. Nefes almakta problem yaşıyorsanız dinlenmiş bir uyku için yatağın hiçbir faydası olmaz. Eğer Uyku Apneniz varsa, Uyku Apnesi’ni tedavi etmeden yeni bir yatak almayın. Maliyet yaklaşık aynı.

Uyku Apnesi düzgün bir şekilde tedavi edildiğinde, ucuz yatak üzerinde uyuyabileceğinizi ve yorgunluğunuzun çoğunu ortadan kaldırabileceğinizi göreceksiniz. Aksine, daha pahalı yatağınız ve Uyku Apnesi tedavisiniz yoksa  da geçerlidir; yatağınız ne kadar pahalı olmuş olsa da tedaviniz yoksa iyi bir uyku çekemezsiniz. Sonuç olarak, Uyku Apnesi‘nin en büyük yanlış anlamalarından biri, uykunun rahatlıkla ilgili olmasıdır.

Yorgun veya sıkılmışken uykuya dalmak

Hiç trafik sıkışıklığında uzun süre hareketsiz kaldığınızda uykuya mı dalıyorsunuz? Kitap okurken bir sayfa bitmeden uykuya mı dalıyorsunuz? Öğle yemeğinden sonra bilgisayar başında kendinize hakim olamıyor musunuz?

Cevap evet ise, bunlar Uyku Apne belirtileri olabilir. Aniden uykuya dalmak bir narkolepsi semptomu  da olabilir. Uyku çalışması olarak da adlandırılan Uyku Testi, kaç kez nefesinizin durduğundan, horlama şiddetine ve uykuda oluşan bir çok veriyi size veriyor. Testin sonuçlara bağlı olarak, Uyku Apnesi Sendromu olup olmadığını zı doktorunuz söyler.

Yüksek sesle horlama

Nasıl horladığınızı söyleyen oldu mu? Sizinle birlikte odanızda bulunan eşiniz, arkadaşlarınız vb. bundan şikayet ediyor mu? Horlama hava yolunun küçük dil tarafından kısmı olarak kapanması sonucunda hava girişinde küçük dilin titreşmesinden oluşan sestir. Hava yolunun tam kapanması apneye yol açar. Apne, geçici olarak solunum durmasıdır. Bu, tansiyon ve kalp rahatsızlıkları başta olmak üzere birçok sağlık problemlerine neden olabileceğinden çok ciddi bir konudur.

Horlama sadece can sıkıcı değil, sağlığınız için tehlikelidir.

Baş Ağrısı

Düşük kan oksijen seviyeleri (uyku apnesine sahip olarak gelişebilir), kan damarlarının genişlemesine neden olabilir. Bu da baş ağrısına neden olabilir. Baş ağrısı genellikle Uyku Apnesi hastalarının teşhis edilmeden önce fark ettikleri ilk belirtidir. Uyku apnesi Sendromunda baş ağrıları sık görülen bir sorundur. Tedaviyle birlikte uyku sırasında kandaki oksijen seviyelerini yükselterek uyku apnesi ve baş ağrıları birlikte gider. Kan oksijen düzeylerini yükseltmek ve Uyku Apne Sendromunu tedavi etmenin en yaygın yolu CPAP cihazlarıdır. CPAP cihazı, hava yolunu uyku sırasında açmaya zorlar ve akciğerlere havanın doğru şekilde ulaşmasını sağlar. Bu da, kan oksijen düzeylerini yükseltir ve baş ağrılarını azaltır.

Uyku Apnesi Neden Kaygılandırır?

Uyku apnesi ve anksiyete, uyku yoksunluğunun mevcut anksiyete bozukluklarını daha da kötüleştirebildiği ya da onlara neden olduğu gerçeğiyle bağlantılıdır. İyi bir gece uykusu sadece enerjik olmayı sağlamaz, iyi bir gece uykusu endişeli duyguları azaltır ve genel kaygıyı kontrol etmeyi kolaylaştırır. Uyku Apnesi dolaylı bir yoldan kaygılanmanıza yol açabilir fakat doğrudan bir etkisi yoktur.

Obstrüktif Uyku Apnesi, uykunuzun kalitesini azaltabilir ve bu düşüş kişinin kaygısını artırabilir veya kötüleştirebilir. 

Sonuç

Ülkemizde Uyku Apnesi tahmini 11 milyon insanı etkilemekte, yaklaşık olarak %80’i teşhis edilmemektedir. Uyku Apnesi’ni tedavi etmek için kullanılan CPAP cihazına alışmak biraz zor olabilir. Fakat CPAP cihazıyla harika uykuyla ilk geceyi geçirdikten sonra, dinlenmiş ve enerjik hissederek uyanırsanız, bu zamana kadar geçirdiğiniz bir dakikadan bile pişman olursunuz.